MEMORIAŁ POTRZEBUJE TWOJEJ POMOCY
Wolność dla Jurija Dmitrijewa!
Uwolnienie prześladowanych przez reżimy totalitarne jest jednym z najważniejszych zadań dyplomacji międzynarodowej, nawet jeśli nie da się go w pełni rozwiązać wyłącznie tą drogą. Obecnie w Rosji ponad 4600 osób przebywa w niewoli z powodów politycznych. Wszyscy więźniowie sumienia powinni odzyskać wolność. Kwestia jak najszybszego ich uwolnienia w niektórych przypadkach urasta do rangi walki o życie.
Taka jest sytuacja Jurija Dmitrijewa, jednego z pierwszych więźniów politycznych obecnej fali represji putinowskich. Aresztowany w grudniu 2016 roku na podstawie fałszywych zarzutów, od ponad dziewięciu lat pozostaje w więzieniu. 28 stycznia 2026 roku ukończył 70 lat. Tę datę spędza w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze w Mordowii. W tym czasie jego stan zdrowia mocno się pogorszył, zaostrzyły się groźne choroby przewlekłe. Zamiast leczenia Dmitrijew regularnie otrzymuje kary dyscyplinarne za złe samopoczucie: kilkakrotnie umieszczano go w izolatce karnej, na przykład za próbę usiąść na łóżku w ciągu dnia. Mimo podejrzenia choroby nowotworowej, od trzech lat odmawia mu się przeprowadzenia diagnostyki. Zgodnie z wyrokiem ma pozostawać w więzieniu jeszcze przez 6 lat. Tymczasem zwłoka w zapewnieniu rzetelnej pomocy medycznej może wkrótce mieć skutki fatalne.
Prawdziwym powodem wszczęcia sprawy karnej przeciwko Jurijowi Dmitrijewowi była jego badania historii terroru stalinowskiego w Karelii na północy Rosji i praca na rzecz zachowania pamięci o tym. Dmitrijew stał na czele karelskiego oddziału Stowarzyszenia „Memoriał”. Przez trzydzieści lat poszukiwał miejsca potajemnych pochówków masowych ofiar Wielkiego Terroru i odtwarzał na podstawie badań archiwalnych losy zamordowanych ludzi. Dzięki jego wysiłkom powstały liczne miejsca pamięci o zbrodniach reżimu stalinowskiego, w tym kompleks memorialny Sandarmoch — jedno z najbardziej znanych miejsc egzekucji masowych z lat 1937–1938. Odtworzył biografie tysięcy ofiar, wśród nich ponad stu przedstawicieli tzw. Rozstrzelanego Odrodzenia Ukrainy: pisarzy, poetów i reżyserów teatralnych. W 2014 roku Jurij Dmitrijew zdecydowanie potępił działania władz rosyjskich we wschodniej Ukrainie. Jego działalność została uhonorowana licznymi nagrodami, m.in. Złotym Krzyżem Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2016), nagrodą Moskiewskiej Grupy Helsińskiej za obronę praw człowieka (2017), Nagrodą im. Lwa Kopielewa (2020) oraz Nagrodą im. Andrieja Sacharowa Norweskiego Komitetu Helsińskiego (2020). „Nagrodą” ze strony oficjalnych władz rosyjskich stały się sfabrykowane zarzuty i wyrok 15 lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze.
Apelujemy do polityków Stanów Zjednoczonych, państw Europy i Wielkiej Brytanii, a także do przedstawicieli organizacji międzynarodowych o wykorzystanie wszystkich dostępnych mechanizmów dyplomatycznych i prawnych, aby Jurij Dmitrijew jak najszybciej odzyskał wolność. 70. urodziny spędzone w niewoli to ważny moment, by przypomnieć o jego zasługach oraz o tym, że pilne zwolnienie może okazać się dla niego jedyną szansą, by zobaczyć swoich bliskich.
Swietłana Aleksijewicz, laureatka Literackiej Nagrody Nobla 2015
Anna Applebaum, historyk, laureatka Nagrody Pulitzera 2004
Agnieszka Holland, reżyserka
Władimir Kara-Murza, obrońca praw człowieka, były więzień polityczny
Jewgenija Kara-Murza, prezeska Fundacji 30 October
Tomasz Kizny, fotograf i dziennikarz
Berit Lindeman, sekretarz generalna Norweskiego Komitetu Helsińskiego
Jonathan Littell, pisarz
Adam Michnik, redaktor naczelny Gazety Wyborczej
Oleg Orłow, współprzewodniczący Centrum Obrony Praw Człowieka "Memoriał", były więzień polityczny
Ludmiła Ulickaja, pisarka
Nicolas Wert, historyk, przewodniczący Memorial-France
Jewhen Zacharow, przewodniczący Charkowskiej Grupy Obrony Praw Człowiek
Pełna lista podpisów
Taka jest sytuacja Jurija Dmitrijewa, jednego z pierwszych więźniów politycznych obecnej fali represji putinowskich. Aresztowany w grudniu 2016 roku na podstawie fałszywych zarzutów, od ponad dziewięciu lat pozostaje w więzieniu. 28 stycznia 2026 roku ukończył 70 lat. Tę datę spędza w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze w Mordowii. W tym czasie jego stan zdrowia mocno się pogorszył, zaostrzyły się groźne choroby przewlekłe. Zamiast leczenia Dmitrijew regularnie otrzymuje kary dyscyplinarne za złe samopoczucie: kilkakrotnie umieszczano go w izolatce karnej, na przykład za próbę usiąść na łóżku w ciągu dnia. Mimo podejrzenia choroby nowotworowej, od trzech lat odmawia mu się przeprowadzenia diagnostyki. Zgodnie z wyrokiem ma pozostawać w więzieniu jeszcze przez 6 lat. Tymczasem zwłoka w zapewnieniu rzetelnej pomocy medycznej może wkrótce mieć skutki fatalne.
Prawdziwym powodem wszczęcia sprawy karnej przeciwko Jurijowi Dmitrijewowi była jego badania historii terroru stalinowskiego w Karelii na północy Rosji i praca na rzecz zachowania pamięci o tym. Dmitrijew stał na czele karelskiego oddziału Stowarzyszenia „Memoriał”. Przez trzydzieści lat poszukiwał miejsca potajemnych pochówków masowych ofiar Wielkiego Terroru i odtwarzał na podstawie badań archiwalnych losy zamordowanych ludzi. Dzięki jego wysiłkom powstały liczne miejsca pamięci o zbrodniach reżimu stalinowskiego, w tym kompleks memorialny Sandarmoch — jedno z najbardziej znanych miejsc egzekucji masowych z lat 1937–1938. Odtworzył biografie tysięcy ofiar, wśród nich ponad stu przedstawicieli tzw. Rozstrzelanego Odrodzenia Ukrainy: pisarzy, poetów i reżyserów teatralnych. W 2014 roku Jurij Dmitrijew zdecydowanie potępił działania władz rosyjskich we wschodniej Ukrainie. Jego działalność została uhonorowana licznymi nagrodami, m.in. Złotym Krzyżem Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2016), nagrodą Moskiewskiej Grupy Helsińskiej za obronę praw człowieka (2017), Nagrodą im. Lwa Kopielewa (2020) oraz Nagrodą im. Andrieja Sacharowa Norweskiego Komitetu Helsińskiego (2020). „Nagrodą” ze strony oficjalnych władz rosyjskich stały się sfabrykowane zarzuty i wyrok 15 lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze.
Apelujemy do polityków Stanów Zjednoczonych, państw Europy i Wielkiej Brytanii, a także do przedstawicieli organizacji międzynarodowych o wykorzystanie wszystkich dostępnych mechanizmów dyplomatycznych i prawnych, aby Jurij Dmitrijew jak najszybciej odzyskał wolność. 70. urodziny spędzone w niewoli to ważny moment, by przypomnieć o jego zasługach oraz o tym, że pilne zwolnienie może okazać się dla niego jedyną szansą, by zobaczyć swoich bliskich.
Swietłana Aleksijewicz, laureatka Literackiej Nagrody Nobla 2015
Anna Applebaum, historyk, laureatka Nagrody Pulitzera 2004
Agnieszka Holland, reżyserka
Władimir Kara-Murza, obrońca praw człowieka, były więzień polityczny
Jewgenija Kara-Murza, prezeska Fundacji 30 October
Tomasz Kizny, fotograf i dziennikarz
Berit Lindeman, sekretarz generalna Norweskiego Komitetu Helsińskiego
Jonathan Littell, pisarz
Adam Michnik, redaktor naczelny Gazety Wyborczej
Oleg Orłow, współprzewodniczący Centrum Obrony Praw Człowieka "Memoriał", były więzień polityczny
Ludmiła Ulickaja, pisarka
Nicolas Wert, historyk, przewodniczący Memorial-France
Jewhen Zacharow, przewodniczący Charkowskiej Grupy Obrony Praw Człowiek
Pełna lista podpisów